W katastrofie smoleńskiej zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński i jego małżonka Maria oraz ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski. Śmierć poniosło także m.in. 18 parlamentarzystów - wicemarszałkowie Sejmu Krzysztof Putra i Jerzy Szmajdziński, wicemarszałek Senatu Krystyna Bochenek, posłowie: Leszek Deptuła, Grzegorz Dolniak, Grażyna Gęsicka, Przemysław Gosiewski, Izabela Jaruga–Nowacka, Sebastian Karpiniuk, Aleksandra Natalli-Świat, Maciej Płażyński, Arkadiusz Rybicki, Jolanta Szymanek–Deresz, Zbigniew Wassermann, Wiesław Woda i Edward Wojtas oraz senatorowie: Janina Fetlińska i Stanisław Zając.

Sejm rozpatrzył też wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej Sławomira Nowaka. Wniosek został złożony 11 marca 2013 r. przez grupę posłów KP SLD, RP i SP. 22 marca 2013 r. Komisja Infrastruktury zaopiniowała wniosek negatywnie. Sprawozdanie komisji na posiedzeniu Sejmu przedstawił poseł Zbigniew Rynasiewicz. Posłowie zagłosują nad wnioskiem w piątkowym bloku głosowań.

W drugim czytaniu posłowie rozpatrzyli rządowy projekt ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów. Zaproponowane zmiany to pierwszy etap otwierania dostępu do zawodów regulowanych poprzez ograniczenie lub likwidację obecnych wymogów. Zgodnie z projektem całościową lub częściową deregulacją byłoby objętych 50 zawodów. Otwarciu mają podlegać m.in. zawody: adwokata, radcy prawnego, notariusza, komornika, syndyka, urzędnika sądowego i prokuratury, detektywa, pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy nieruchomości. Deregulacja ma objąć też profesje: trenera klasy drugiej, pierwszej i mistrzowskiej, instruktora sportu, przewodnika turystycznego i pilota wycieczek. Uwolnione miałyby być również zawody: doradcy zawodowego, pośrednika pracy, specjalisty do spraw rozwoju zawodowego. Pierwsze czytanie projektu odbyło się 9 listopada 2012 r. Następnie projekt trafił do Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw deregulacyjnych, która 7 marca 2013 r. przyjęła go z poprawkami, dotyczącymi m.in. zniesienia asesury notarialnej i wprowadzenia instytucji zastępcy notarialnego. Komisja wydłużyła ponadto aplikację notarialną z 2,5 do 3,5 lat oraz zwiększyła - z 50 do 70 - liczbę projektów aktów notarialnych, które aplikant musi sporządzić w czasie aplikacji. Zaproponowano także usprawnienie nadzoru nad komornikami dzięki możliwości przeprowadzenia kontroli w każdym czasie, w razie potrzeby. Komisja wprowadziła również procedurę skreślenia aplikantów komorniczych z listy oraz odwoływania asesorów komorniczych i komorników z zajmowanych stanowisk. W sprawozdaniu komisji zamieszczono także wnioski mniejszości. Sprawozdawcą komisji był poseł Adam Szejnfeld. W związku ze zgłoszeniem podczas drugiego czytania 82 poprawek oraz wniosku o odrzucenie projektu został on ponownie skierowany do Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw deregulacyjnych.

Posłowie pracowali również w drugim czytaniu nad rządowym projektem ustawy o ratyfikacji Protokołu w sprawie obaw narodu irlandzkiego co do Traktatu z Lizbony, sporządzonego w Brukseli dnia 13 czerwca 2012 r. W czerwcu 2008 r. Irlandia przeprowadziła referendum w sprawie Traktatu lizbońskiego, w którym Irlandczycy opowiedzieli się przeciwko jego ratyfikacji. Natomiast rok później Rada Europejska uzgodniła zakres „prawnie wiążących gwarancji” dla rządu Irlandii w sprawach, które budzą obawy obywateli tego kraju. Protokół, przedłożony 20 lipca 2011 r. przez rząd irlandzki, doprecyzowuje treść i stosowanie Traktatu z Lizbony, bez wprowadzania zmian w tych zakresach. Protokół potwierdza m.in., że żaden z zapisów Traktatu z Lizbony nie ma wpływu na zakres ani stosowanie ochrony prawa do życia, ochrony rodziny i ochrony prawa do edukacji, zagwarantowanych w Konstytucji Irlandii. Do 13 czerwca 2012 r. Protokół podpisały wszystkie państwa UE.  Dokument ma wejść w życie 30 czerwca 2013 r. pod warunkiem, że do tego czasu zostaną złożone dokumenty ratyfikacyjne ze wszystkich krajów Unii. Projekt ustawy o ratyfikacji Protokołu wpłynął do Sejmu 11 stycznia 2013 r., a 22 stycznia został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Komisji do Spraw Unii Europejskiej oraz Komisji Spraw Zagranicznych. Komisje przeprowadziły pierwsze czytanie projektu 3 kwietnia 2013 r. i wnoszą o przyjęcie go bez poprawek. Sprawozdanie na posiedzeniu Sejmu przedstawił poseł Jarosław Górczyński. Posłowie przystąpią do trzeciego czytania ostatniego dnia posiedzenia.

Izba rozpatrzyła też poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Ustawa wdraża do polskiego prawa trzy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady stanowiące tzw. „pakiet drogowy”, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009, 1072/2009 i 1073/2009 oraz art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/15/WE. Nowe regulacje powinny przyczynić się do podniesienia poziomu jakości świadczonych usług transportowych, zwiększenia bezpieczeństwa drogowego, a także wzrostu liczby przedsiębiorców zajmujących się międzynarodowym transportem drogowym. Ustawa wprowadza nowe zasady wykonywania przewozów drogowych, w tym zasady dostępu do zawodu przewoźnika drogowego. Sejm uchwalił ustawę 22 lutego 2013 r., a 21 marca rozpatrzył ją Senat i zaproponował 21 poprawek, głównie o charakterze doprecyzowującym i korygującym. Senat opowiedział się m.in. za wydłużeniem terminu wejścia w życie ustawy z 30 na 90 dni od ogłoszenia. Ponadto senackie poprawki rozszerzają przepisy przejściowe, dotyczące m.in. utrzymania ważności licencji na międzynarodowy transport drogowy, wydanych przed wstąpieniem Polski do UE oraz tzw. licencji taksówkowych. Sejmowa Komisja Infrastruktury rozpatrzyła poprawki Senatu na posiedzeniu 3 kwietnia 2013 r. i proponuje ich przyjęcie. Sprawozdanie na posiedzeniu Sejmu przedstawił poseł Stanisław Żmijan. Posłowie podejmą decyzję w sprawie proponowanych przez Senat zmian w piątkowym bloku głosowań.

Podczas obrad posłowie zadawali przedstawicielom rządu pytania w sprawach bieżących. Dotyczyły one m.in.: problemów występujących w eksporcie polskiej żywności i podważania jej zdrowych walorów, wzrostu kwoty zasiłku pielęgnacyjnego oraz czasowego wyłączenia z eksploatacji około 2 tysięcy kilometrów linii kolejowych. Ponadto Izba wysłuchała informacji bieżącej w sprawie planowanych zmian, stanu przygotowań oraz harmonogramu działań reformujących funkcjonowanie Narodowego Funduszu Zdrowia, o którą wnioskował KP PSL. Informację przedstawił minister zdrowia Bartosz Arłukowicz.

Zdjęcia: Krzysztof Białoskórski.

Posłowie pracowali w drugim czytaniu nad rządowym projektem nowelizacji ustawy o organizacji rynku rybnego. Wynika on ze zmiany przepisów unijnych dotyczących systemu kontroli przestrzegania przepisów w zakresie rybołówstwa oraz wejścia w życie ustawy z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców. Projekt dotyczy zmian w systemie kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa. Proponowana nowelizacja m.in. obniża z 400 do 200 tys. euro wysokość rocznego obrotu produktami rybołówstwa, po osiągnięciu którego przedsiębiorca – wpisany do rejestru skupujących – jest zobowiązany przesłać w ciągu 24 godz. drogą elektroniczną dokument sprzedaży lub deklarację przejęcia. Aby przeciwdziałać przywozowi do Unii Europejskiej produktów z połowów nielegalnych, projekt wprowadza obowiązek dołączania do produktów z państw spoza UE świadectw połowowych zatwierdzonych przez państwo, pod którego banderą pływa statek. Projekt zmienia też przepisy dotyczące wyładunku ryb w centrach pierwszej sprzedaży. Obecnie ryby wymagające szczególnej ochrony (dorsz i łosoś z połowów bałtyckich) są wyładowywane tylko w tych miejscach, a zgodnie z nowelizacją z tego obowiązku będą zwolnieni armatorzy statków bezpokładowych w przypadku wyładunków z jednego rejsu poniżej 300 kg lub 5 szt. łososia. Regulacje dotyczące dorsza już obowiązują. Projekt wprowadza także możliwość wypłaty zaliczki dla organizacji producentów z tytułu przysługującej pomocy finansowej za opracowanie programu operacyjnego. Projekt wpłynął do Sejmu 28 lutego 2013 r. Pierwsze czytanie odbyło się 20 marca 2013 r. w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która wprowadziła do niego poprawki redakcyjno – legislacyjne. Sprawozdanie komisji przedstawił poseł Jacek Kołaczyński. W trakcie dyskusji zgłoszone zostały poprawki, w związku z tym Sejm skierował projekt ponownie do komisji.

Drugie czytanie poselskiego projektu nowelizacji ustawy o podatku rolnym był kolejnym punktem porządku dziennego 37. posiedzenia. Projekt zmienia metodę obliczania podatku rolnego. Według wnioskodawców chodzi o to, aby wysokość podatku rolnego była mniej zależna od wahań rynkowych i bardziej przewidywalna dla rolników. Na zmianach mają też skorzystać gminy, którym łatwiej będzie planować przychody z tytułu tego podatku. Obecnie podstawą obliczania wysokości podatku rolnego jest średnia cena skupu żyta i wielkość gruntów objętych podatkiem. W przypadku gruntów, na których są gospodarstwa rolne, podatek wynosi równowartość ceny 2,5 kwintala żyta od 1 hektara przeliczeniowego. W przypadku innych gruntów – równowartość ceny 5 kwintali żyta. Aktualnie średnią cenę skupu żyta oblicza się na podstawie danych z pierwszych trzech kwartałów roku poprzedzającego rok podatkowy. Wnioskodawcy proponują wydłużenie tego okresu do 11 kwartałów, na które składałyby się 3 pierwsze kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy oraz 8 kwartałów bezpośrednio poprzedzających rok poprzedzający rok podatkowy. Projekt wpłynął do Sejmu 17 listopada 2011 r. jako inicjatywa ustawodawcza grupy posłów KP PSL. Pierwsze czytanie odbyło się 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu Sejmu. Następnie projekt został skierowany do Komisji Finansów Publicznych, która 20 marca 2013 r. przyjęła go z poprawkami redakcyjno – legislacyjnymi. Sprawozdanie na posiedzeniu Sejmu przedstawił poseł Jan Łopata. Do trzeciego czytania posłowie przystąpią w bloku głosowań.

Sejm przeprowadził też pierwsze czytanie poselskiego projektu nowelizacji ustawy o prokuraturze, ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka. Proponowana nowelizacja umożliwia m.in. posłom i senatorom przyjęcie i zapłacenie mandatu karnego (wręczonego podczas kontroli drogowej) oraz opłacenie mandatu zaocznego (np. otrzymanego na podstawie zapisu z fotoradaru), bez konieczności wyrażania przez Sejm lub Senat zgody na zrzeczenie się immunitetu. Oprócz parlamentarzystów możliwość taką otrzymają generalny inspektor ochrony danych osobowych, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, rzecznik praw dziecka oraz prokuratorzy. Zgodnie z projektem jeśli poseł nie przyjmie mandatu na miejscu albo nie zapłaci mandatu zaocznego (np. z fotoradaru) Policja lub prokuratura, za pośrednictwem Prokuratora Generalnego, nadal będzie występować do Marszałek Sejmu z wnioskiem o uchylenie immunitetu. Postępowanie w takich przypadkach określa ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Zdaniem wnioskodawców obecna procedura karania parlamentarzystów mandatami jest niefunkcjonalna oraz zbyt sformalizowana. Projekt wpłynął do Sejmu 20 lutego 2013 r. jako inicjatywa ustawodawcza grupy posłów KP PO, PSL, SLD i RP. 21 marca 2013 r. został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Uzasadnienie przedstawiła posłanka Krystyna Skowrońska. Sejm skierował projekt do dalszych prac w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich.

Izba zajęła się też w drugim czytaniu senackim projektem nowelizacji ustawy Prawo bankowe, ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz ustawy o funduszach inwestycyjnych. Projekt dostosowuje prawo do wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r., które pozbawiły dokumenty bankowe oraz funduszy sekurytyzacyjnych statusu dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta. TK uznał za niekonstytucyjne uprzywilejowanie banku w sprawie cywilnej przeciw jego klientowi. W pierwotnej wersji projekt przewidywał, że wszystkie dokumenty sporządzane przez banki i fundusze sekurytyzacyjne utracą moc prawną dokumentów urzędowych. Wyjątkiem od tej zasady miały być jedynie dokumenty mogące stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Komisja Finansów Publicznych wprowadziła do projektu poprawki, tak aby nie wykraczał on poza wyroki TK. Komisja zaproponowała, aby moc prawną dokumentów urzędowych straciły tylko dokumenty bankowe i funduszy sekurytyzacyjnych w postępowaniu cywilnym. Dokumenty sporządzone do innych celów (np. postępowania administracyjnego, podatkowego) zachowają status dokumentów urzędowych. Ma to zapewnić ochronę interesów klientów banków - nie będą oni musieli poświadczać dokumentów bankowych notarialnie. Projekt wpłynął do Sejmu 15 czerwca 2012 r. jako inicjatywa ustawodawcza Senatu. Pierwsze czytanie odbyło się 12 września 2012 r. w Komisji Finansów Publicznych. 21 marca 2013 r. komisja wprowadziła poprawki do projektu. Sprawozdawcą komisji był poseł Jakub Szulc.  Podczas dyskusji zostały zgłoszone poprawki, Sejm ponownie skierował projekt do Komisji Finansów Publicznych celem rozpatrzenia.

W drugim czytaniu posłowie pracowali też nad poselskim projektem nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami. Projekt umożliwia zdawanie egzaminu na prawo jazdy kat. A i B także w miastach nieposiadających praw powiatu, jeśli ich organem wykonawczym jest prezydent. Obecnie taka możliwość istnieje jedynie w miastach na prawach powiatu. Wprowadzenie proponowanych zmian, zdaniem autorów projektu, doprowadzi do zmniejszenia korków i liczby samochodów szkół jazdy na ulicach miast, w których istnieją obecnie ośrodki WORD. Ponadto zmiany wpłyną korzystnie na dostępność egzaminu na prawo jazdy. Zgodnie z projektem nie będzie ustawowego przymusu tworzenia dodatkowych ośrodków egzaminacyjnych. Projekt stworzy jedynie taką możliwość. Projekt wpłynął do Sejmu 16 listopada 2012 r. jako inicjatywa ustawodawcza grupy posłów KP PO. Pierwsze czytanie odbyło się 7 lutego 2013 r. w Komisjach: Infrastruktury oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Po rozpatrzeniu projektu komisje 21 marca 2013 r. wprowadziły poprawki rozszerzające katalog kategorii prawa jazdy, na które egzaminy mogą być przeprowadzane w miastach nieposiadających praw powiatu. Dodane zostały kategorie AM, A1, A2 i B1. Sprawozdanie komisji przedstawiła posłanka Monika Wielichowska. Do trzeciego czytania Sejm przystąpi w bloku głosowań.

Przeprowadzone zostało również drugie czytanie poselskiego projektu nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Projekt przewiduje obniżenie wymagań wobec kandydatów na asystentów sędziów. Byliby oni zwolnieni z obowiązku ukończenia aplikacji ogólnej prowadzonej przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury albo zdania egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego, notarialnego, adwokackiego lub radcowskiego. Zawód asystenta sędziego byłby dostępny już dla absolwentów prawa. W ciągu dwóch pierwszych lat pracy asystent sędziego musiałby odbyć 12-miesięczny staż asystencki, organizowany przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury i zakończony egzaminem na tej uczelni. Ze stażu zwolnione byłyby osoby, które ukończyły aplikację ogólną lub zdały jeden z zawodowych egzaminów prawniczych. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka zaproponowała, aby organizatorami stażu asystenckiego byli prezesi sądów apelacyjnych. Komisja zniosła też obowiązek zdawania egzaminu kończącego staż. Projekt zmienia także zasady przystępowania asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego oraz wymagania, jakie będzie musiał spełnić, aby zostać powołanym na sędziego sądu rejonowego. Wymagany w tych przypadkach staż pracy na stanowisku asystenta byłby uzależniony od tego, czy ukończył on aplikację ogólną, zdał jeden z egzaminów prawniczych czy też ma ukończone jedynie wyższe studia prawnicze. Komisja dodała przepisy przejściowe dotyczące osób już będących asystentami sędziego. Nie zostaną one objęte nowymi wymogami dotyczącymi czasu, po którym będą mogły przystąpić do egzaminu sędziowskiego lub zostać powołane na sędziego sądu rejonowego. Projekt wpłynął do Sejmu 2 października 2012 r. jako inicjatywa ustawodawcza grupy posłów KP PO. Pierwsze czytanie odbyło się 7 grudnia 2012 r. w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. 20 marca 2013 r. komisja przyjęła projekt z poprawkami.    Sprawozdawcą komisji był poseł Michał Szczerba. Do trzeciego czytania projektu Sejm przystąpi w bloku głosowań.

Zdjęcia: Krzysztof Białoskórski